بصير احمد دولت آبادى
678
شناسنامه افغانستان ( فارسى )
اردوى عبد الرحمان خان - تعداد كل افراد اردو : 88400 نفر . - قواى پياده : هشتاد دسته ، هردسته 700 نفر . كلا 56000 نفر . - قواى سواره : 40 دسته ، هردسته 400 نفر . كلا 16000 نفر . - توپخانه : يكصد بتريه ، هربتريه 100 نفر . كلا 10000 نفر . محافظين شاهى پياده : چهار دسته ، هردسته 1000 نفر . كلا 4000 نفر . سواره : سه دسته ، هردسته 800 نفر . كلا 2400 نفر . « 1 » مرحوم غبار تعداد ارتش عبد الرحمان خان را 96400 نفر ذكر مىكند و تركيب آن شبيه تركيب بالاست . طبق نوشتهء او : معاش رساله باى بچهها ، ماهانه سى روپيه . معاش پيادهنظام ، ماهانه هشت روپيه . معاش سوارهنظام ، ماهانه بيست روپيه . نحوهء عسكرگيرى دورهء عبد الرحمان . از هر 8 نفر جمعيت قابلحمل سلاح ( طبق شماره جمعيت ) يك نفر از سن 14 تا 50 ساله بهطور دايمى گرفته مىشد . در ايام رخصتيهاى هرفرد عسكر يك نفر عوضى او داخل قشله مىشد تا اردوى تحت السلاح كسرى نداشته باشد . « 2 » امّا اين رقم با ادعاى خود عبد الرحمان خان كه جمعيت كل كشور را دو كرور نفر ذكر مىكند مطابقت ندارد ، مگر اينكه براساس جمعيت سرانهء كشور باشد . « 3 »
--> ( 1 ) . افغانستان در پنج قرن اخير ، اثر مرحوم فرهنگ ، چاپ احسانى ، جلد اول ، قسمت دوم ، ص 429 . ( 2 ) . افغانستان در مسير تاريخ ، ص 1029 . ( 3 ) . سراج التواريخ ، ج 3 ، ص 198 و 209 .